کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

بررسی فیتوشیمیایی گونه‌های گیاه سس (Cuscuta) در شمال ایران

نویسندگان :

خدیجه قنبری پور¹ الهام امینی² فاطمه نصرالهی³ ندا عطازاده⁴ سید اصغر حسینی⁵

1- دانشگاه گنبد کاووس 2- دانشگاه گنبدکاووس 3- دانشگاه قم 4- دانشگاه یاسوج 5- دانشگاه گنبد کاووس

کلمات کلیدی :

انگل،فنل،گیلان،فلاونویید،cuscuta

چکیده :

گیاهان انگلی بخش جدایی‌ناپذیر از اکوسیستم هستند؛ که با چرخه زندگی میزبان اصلی خود سازگار شده‌اند. Cuscuta spp (سس) انگلی است آنژیوسپرم، که در منابع جدید آن را در تیره‌ی Cuscutaceae قرار داده‌اند. تعداد گونه‌های ثبت شده برای جنس Cuscuta از حدود ۱۰۰ تا ۱۷۵ گونه متغیر است؛ که به طور گسترده در مناطق معتدل، گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان توزیع شده‌اند؛ که ۱۸ گونه از آن در مناطق مختلف ایران وجود دارد و با نام متداول سس شناخته می‌شود. پراکندگی جغرافیایی گسترده گونه‌های سس، تعداد و تنوع میزبان‌های زیاد آن‌ها، و مشکلات مرتبط با کنترل آن‌ها، این گیاه را در بین مضرترین گیاهان انگلی در سراسر دنیا قرار داده است؛ ولی با این حال برخی از گونه‌های این گیاه دارای ارزش دارویی هستند. بررسی‌های فیتوشیمیایی وجود بخش‌های فعال بیولوژیکی مانند فلاونوئیدها، آلکالوئیدها، لیگنان‌ها، ساپونین‌ها، فنولیک‌ها، تانن‌ها را در این گیاه اثبات کرده است. پژوهش حاضر، با هدف بررسی برخی صفات فیتوشیمیایی جنس سس (Cuscuta) در شمال ایران انجام خواهد شد. نتایج به این صورت بود که، در اندازه‌گیری مقدار فنل کل ۵ نمونه مورد بررسی، نمونه‌ی دوآب مازندران، دارای اختلاف معنی‌داری با سایر نمونه‌ها بود؛ همچنین مقدار فلاونوئیدکل نمونه Cuscuta campestris مربوط به گلستان و نمونه همین گونه‌ی مازندران دارای اختلاف معنی‌داری بودند. در کربوهیدرات کل نمونه‌ی Cuscuta chinensis مربوط به دوآب مازندران با نمونه‌های دیگر اختلاف معنی‌داری داشت؛ میانگین پرولین نمونه‌ی Cuscuta australis مربوط به گیلان با سایر نمونه‌ها دارای اختلاف معنی‌داری داشت. به طور کلی بیشترین مقدار ترکیبات شیمیایی این گیاه، مربوط به نمونه‌ی استان گیلان می‌باشد.