کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

ارزیابی کربن کوانتوم دات در بهبود پاسخ‌های بیوشیمیایی و متابولیت‌های ثانویه آویشن دنایی در شرایط تنش شوری

نویسندگان :

محمد حقانی نیا¹ علی نجفی فر²

1- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان ایلام 2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان ایلام

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،پرولین،تنش شوری،فلانوئید،نانوذرات

چکیده :

آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak) یکی از گونه‌های ارزشمند دارویی است که تولید و کیفیت آن تحت تأثیر تنش‌های محیطی، به‌ویژه شوری، قرار می‌گیرد. در این راستا، استفاده از فناوری‌های نوین نظیر کربن کوانتوم دات (CQD)، که به‌عنوان نانوذرات نیمه‌رسانا شناخته می‌شوند، می‌تواند راهکاری مؤثر در بهبود تحمل گیاهان به تنش‌های محیطی باشد. با این حال، اطلاعات محدودی درباره تأثیر CQD بر آویشن دنایی تحت تنش شوری در دسترس است. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی اثر محلول‌پاشی سطوح مختلف کربن کوانتوم دات بر صفات بیوشیمیایی و تولید متابولیت‌های ثانویه آویشن دنایی تحت تنش شوری، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح شوری (۰، ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌مولار کلرید سدیم) و پنج سطح محلول‌پاشی CQD (۰، ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ پی‌پی‌ام) بودند. نتایج نشان داد که افزایش شدت تنش شوری موجب کاهش معنادار محتوای فنل و فلاونوئید و افزایش میزان مالون‌دی‌آلدهید شد که نشان‌دهنده افزایش تنش اکسیداتیو در گیاه است. در مقابل، بیشترین بهبود در صفات بیوشیمیایی و متابولیت‌های ثانویه در تیمار ۲۰ پی‌پی‌ام CQD مشاهده شد که به‌طور معناداری موجب افزایش فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز، محتوای پرولین، کربوهیدرات‌های محلول، فنل و فلاونوئید شد. همچنین، این تیمار میزان مالون‌دی‌آلدهید را کاهش داد که بیانگر کاهش تنش اکسیداتیو و حفاظت از ساختار غشای سلولی بود. به‌طورکلی، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که محلول‌پاشی ۲۰ پی‌پی‌ام کربن کوانتوم دات می‌تواند به‌عنوان یک راهکار زیست‌سازگار و کارآمد برای بهبود تحمل آویشن دنایی به تنش شوری و افزایش تولید متابولیت‌های ثانویه مورد استفاده قرار گیرد.