کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

بررسی جامع خواص و کاربردهای صمغ درخت بنه (سقز) در طب سنتی و مدرن

نویسندگان :

نسترن محمدی کیا¹ طیبه مومنی² فائزه کاشانیان³

1- دانشگاه صنعتی قم 2- دانشگاه صنعتی قم 3- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

سقز،درخت بنه،صمغ بنه،طب سنتی،طب مدرن

چکیده :

درخت بنه، از خانواده پسته‌ایان بوده و دارای برگ‌های مرکب شانه‌ای و میوه‌های کوچک و کروی به رنگ قرمز یا قهوه‌ای است. مهم‌ترین محصول این درخت، صمغ آن است که به "سقز" معروف است. سقز به دلیل ترکیبات شیمیایی متنوع و خواص دارویی قابل توجه، از دیرباز در طب سنتی و صنایع مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. این مقاله به بررسی جامع خواص و ترکیبات شیمیایی گیاه بنه و صمغ آن (سقز) می‌پردازد. در ابتدا به گیاه‌شناسی این درخت و سه زیرگونه مهم آن موتیکا ، کردیکا و کابولیکا پرداخته می‌شود. سپس به تفصیل در مورد ترکیبات شیمیایی موجود در سقز، از جمله ترپن‌ها، سزکوئی‌ترپن‌ها، اسیدهای چرب، استرول‌ها و فنول‌ها بحث می‌شود. در ادامه، خواص دارویی و درمانی سقز در طب سنتی و طب مدرن، از جمله خواص التیام‌بخش زخم، بهبود مشکلات گوارشی و... مورد بررسی قرار می‌گیرد. در پایان، به برخی از مطالعات بالینی و آزمایشگاهی انجام شده در مورد اثرات سقز بر بیماری‌های مختلف، از جمله سوء هاضمه، زخم سوختگی، ترک و درد نوک پستان و آسیب‌های روده‌ای ناشی از داروها اشاره می‌شود. هدف از این مقاله، بررسی جامع خواص و ترکیبات شیمیایی صمغ درخت بنه (سقز) است تا با تکیه بر یافته‌های علمی و پژوهشی، پتانسیل‌های این ماده طبیعی در حوزه‌های دارویی، غذایی و بهداشتی مورد ارزیابی قرار گیرد. با توجه به اهمیت روزافزون استفاده از ترکیبات طبیعی در صنایع مختلف و نیاز به شناسایی منابع جدید با خواص بیولوژیکی مفید، مطالعه دقیق و جامع بر روی صمغ بنه می‌تواند به توسعه کاربردهای نوین و بهره‌برداری بهینه از این منبع ارزشمند منجر شود.