کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

بررسی تنوع گیاهان تحت ‌نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی ایران از دیدگاه اتنوبوتانی

نویسندگان :

عاطفه بابائی¹ شاهرخ کاظم‌پور اوصالو² مجید قربانی نهوجی³ علی سنبلی⁴

1- دانشگاه تربیت مدرس 2- دانشگاه تربیت مدرس 3- پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی 4- دانشگاه شهید بهشتی

کلمات کلیدی :

اسطوخودوس،اتنوبوتانی،اصالت‌سنجی،طب سنتی،گیاهان دارویی

چکیده :

اهمیت گیاهان دارویی به‌عنوان یکی از سرمایه‌های ملی و مهم کشور در صنایع مختلف دارويي، عطري، ادويه‌اي و آرايشي-بهداشتي، به‌طور گسترده‌ای شناخته‌شده‌است. وجود دانش طب سنتی ایرانی-اسلامی با پشتوانه‌ای گرانبها از باورها و عقاید مردمی و کتب فاخر نیز بر ارزش جایگاه این گیاهان افزوده است. گیاه اسطوخودوس یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد در درمان‌های سنتی در کشور است که به‌واسطه دارابودن ترکیبات شیمیایی متنوع، در صنایع مختلف دارویی، غذایی و آرایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پراکنش گسترده گیاهان در نواحی مختلف جغرافیایی و نیز حضور جوامع محلی متفاوت در کشور ، موجب نامگذاری‌های محلی متفاوتی برای گیاهان شده است. نتایج پژوهش حاضر که با هدف مطالعه تنوع و کاربردهای مختلف گیاهان تحت نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی استان‌های مختلف کشور انجام گرفته‌است، نشان داد گیاهان مختلفی ازجنس‌های Lavandula، Nepate، Stachys و Ziziphora تحت نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند. عدم شناسایی دقیق و صحیح این گیاهان و فقدان اطلاعات دقیق درخصوص کاربردهای آن‌ها سبب بروز اشتباهات مختلفی شده است که استفاده نادرست از این گیاهان علت اصلی آن‌ها بوده است. از این رو باتوجه به افزایش تمایل مردم به استفاده از فرهنگ طب سنتی و داروهای گیاهی در دهه‌های گذشته، شناسایی دقیق و تعیین اصالت گیاهان و شناخت کاربردها و ویژگی‌های آنها از اهمیت بالایی برخوردار است.