کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

بررسی اثر رویشگاه بر روی تنوع مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی جمعیت‌های Artemisia sieberi Besser.

نویسندگان :

شهرام یزدی فر¹ سودابه نورزاد² رضا شیخ اکبری مهر³

1- دانشگاه قم 2- دانشگاه فنی و حرفه ای 3- دانشگاه قم

کلمات کلیدی :

اسانس،اقلیم،تنوع،درمنه دشتی،سازگاری

چکیده :

درمنه دشتی از مهم‌ترین گیاهان مرتعی ایران، گیاهی مقاوم به شرایط سخت می‌باشد. با توجه به اینکه بوته‌های درمنه دشتی در مکان‌های مختلف تحت تاثیر عوامل محیطی مانند اقلیم، خصوصیات خاک و شرایط جغرافیایی قرار دارند، لذا جهت حفظ بقاء، خود را با شرایط رویشگاه‌ها سازگار می‌نمایند که نهایتا سبب تغییرات مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی می‌شود. تحقیق‏های زیادی با هدف اثر رویشگاه بر روی جمعیت‌های گیاهان دارویی مختلف انجام شد. نتایج نشان داد که افزایش ارتفاع از سطح دریا، کاهش شدت دمای هوا، افزایش میزان بارندگی، کاهش pH و EC خاک، اثر معنی‌دار مثبتی بر روی خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاهان مختلف از جمله درمنه دشتی می‌گردند. هر گیاه درمنه دشتی، سازگاری زیادی در اقلیم‌های گرم و خشک دارد ولی در صورت وجود شرایط اقلیمی مناسب، رشد و نمو خوبی داشته و مقادیر پارامترهای مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی آن از قبیل ارتفاع گیاه، ابعاد برگ، وزن خشک اندام هوایی و برگ، تعداد شاخه گل‌دهنده، میزان رنگیزه‏های فتوسنتزی، مقادیر فنول و فلاونوئید کل و اسانس افزایش می‏یابد. شوری خاک، عاملی محدود کننده و اثرگذار بر روی رشد و حتی پراکنش گیاهان دارویی خصوصا درمنه دشتی می‌باشد که مطالعات بیانگر افزایش مقادیر پرولین و قندهای محلول در برخی رویشگاه‏ها است. این پژوهش بر اهمیت درک سازگاری‌های خاص رویشگاه در Artemisia sieberi برای کاربردهای اهلی‌سازی، تولید اسانس، افزایش متابولیت‌های ثانویه و حفاظت از مراتع تأکید می‌کند. با استفاده از این دانش، می‌توان راهبردهای هدف‌مندی برای بهینه‌سازی کشت و استفاده از این گیاه دارویی ارزشمند توسعه داد.