کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

مروری بر گونه‌ی دارویی افدرای رونده (Ephedra foliata Boiss.) در ایران

نویسندگان :

محمدجواد عمادی¹ غلامعباس قنبریان²

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه شیراز

کلمات کلیدی :

افدرین،افدرای رونده،التیام زخم،گیاه دارویی

چکیده :

افدرای رونده، یکی از گونه‌های گیاهی کمتر شناخته شده در ایران است که کاربردهای دارویی، علوفه‌ای و حفاظتی فراوانی دارد. این گونه به دلیل داشتن آلکالوئیدهای منحصر به فردی مانند افدرین، پسودوافدرین و اسید کینورنیک می‌تواند نقشی مؤثر در تأمین نیازهای دارویی کشور ایفا کند. افدرای رونده معمولاً در رشته کوهای زاگرس و مناطق استپی کشور می‌روید و در شرایط آب و هوایی مختلف از گرمسیری تا خشک بیابانی و در انواع خاک‌ها رشد می‌کند، اما مناطق کوهستانی و صخره‌ای را بیش‌تر ترجیح می‌دهد. به لحاظ اقتصادی، گیاه افدرا نه تنها به عنوان یک منبع دارویی قابل استفاده است بلکه از آن به عنوان پوشش گیاهی در فضای سبز نیز می‌توان استفاده کرد. از نظر بوم شناختی، افدرا در حفاظت از خاک، کنترل فرسایش و به عنوان منبع غذایی برای حیات وحش اهمیت دارد. در دانش بومی، از ترکیبات دارویی استخراج شده از این گونه برای درمان بیماری‌هایی همچون برونشیت، آسم، سرماخوردگی و بهبود جراحات استفاده می‌شود که با مقایسه دوز مؤثر مصرف سایر گونه‌ها با میزان آلکالوئیدهای موجود در این گونه به طور میانگین دوز موثر مصرف روزانه این گونه بین 75 تا 375 گرم می‌باشد. به علت اهمیت دارویی، بوم‌شناختی و محیط زیستی این گیاه، لازم است تدابیری برای حفاظت از رویشگاه‌های طبیعی آن اتخاذ شود. همچنین، به ‌منظور کاهش فشار بر عرصه‌های مرتعی، پیشنهاد می‌شود که مناطق مناسبی برای کشت و پرورش این گونه انتخاب و تخصیص داده شود تا امکان بهره‌برداری پایدار در بلندمدت تضمین گردد.