کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

اسفرزه (Plantago ovata Forsk) موثر در درمان کولیک شنی در اسب

نویسندگان :

محمد صادق صفائی فیروزآبادی¹

1- دانشگاه اردکان

کلمات کلیدی :

Plantago ovata Forsk،کولیک،خواص دارویی،موسیلاژ

چکیده :

کشور ایران با تنوع اقلیمی و وجود گونه های گیاهی فراوان، بستر بسیار ایده آل برای کشت و پرورش گونه های با ارزش دارویی و نادر است. اسفرزه یکی از پر ارزشترین گیاهان دارویی است، که دانه های آن سرشار از ترکیبات لعابی به نام موسیلاژ است که در صنایع داروسازی، مواد غذایی، کاغذسازی و روغن نقش مهمی را ایفا میکنند. نتایج تعدادی از مطالعات به استفاده از اسفرزه یا پسیلیوم در درمان بیماری کولیک شنی که ناشی از تجمع شن و ماسه در دستگاه گوارش اسب است، اشاره دارد. قدمت كشت و كار تجاري گياه اسفرزه، به شبه قاره هند برميگردد. بذرهاي اين گياه بسيار ريز و شبيه به گوش اسب است و به همين دليل به نام ایسابگل به معني گوش اسب خوانده مي شد. امروزه علاوه بر مصارف سنتي، عرصه هاي جديدي در زمينه صنعت و پزشكي نيز براي اسفرزه گشوده شده است و كشت و كار آن در برخي نقاط جهان به صورت بسيار وسيع و تخصصي دنبال ميگردد. هم چنین کشت اين گونه در ايران در نواحي شمال (قزوين، منجيل، رودبار، فيروزكوه)، غرب (همدان، مهران)، جنوب (بندرعباس، ميمه، بين بوشهر و شيراز، كرمان) و شرق (سرچاه در خراسان) گسترش دارد. اسفرزه یکی از گیاهان دارویی با ارزش است که نه تنها می تواند نقش مهمی را در درمان بیماریهای انسان داشته باشد بلکه در در درمان حیوانات نیز موثر بوده است. لذا در این مطالعه مروری به بررسی مقالات و منابع مختلف جهت آشنایی هر چه بیشتر با خصوصیات فیتوشیمیایی، دارویی و درمانی گیاه اسفرزه پرداخته شده است.