کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

مقایسه‌ی بیوشیمیایی و متابولیکی کومارین با وارفارین در جلوگیری از لخته شدن خون

نویسندگان :

امین صادقی علیکلایه¹ نرگس مصطفلو² هادی تیموری³ مجتبی اسماعیلی⁴

1- دانشگاه جامع علمی کاربردی بهارآوران نسترن قم 2- دانشگاه جامع علمی کاربردی بهارآوران نسترن قم 3- دانشگاه جامع علمی کاربردی بهارآوران نسترن قم 4- دانشگاه جامع علمی کاربردی بهارآوران نسترن قم

کلمات کلیدی :

کومارین،وارفارین،ضد انعقادی

چکیده :

این پژوهش به تحلیل مقایسه‌ای مکانیسم‌های بیوشیمیایی و فارماکوکینتیکی کومارین موجود در شبدر شیرین (Melilotus officinalis) و وارفارین، یکی از پرکاربردترین داروهای ضدانعقاد، پرداخته است. کومارین، یک ترکیب طبیعی، پس از تبدیل به دی‌کومارول، با مهار آنزیم ویتامین K اپوکسید ردوکتاز (VKOR) از بازتولید ویتامین K فعال جلوگیری می‌کند. وارفارین نیز با مکانیسم مشابهی عمل می‌کند، اما به دلیل ماهیت شیمیایی خود، قدرت مهاری و پایداری بیشتری نسبت به دی‌کومارول دارد. نتایج نشان داد که نیمه‌عمر وارفارین در پلاسما بین 36 تا 40 ساعت متغیر است، در حالی که نیمه‌عمر دی‌کومارول بین 8 تا 12 ساعت قرار دارد. فراهمی زیستی وارفارین بیش از 90% اندازه‌گیری شد، اما کومارین به دلیل وابستگی به فلور میکروبی برای تبدیل به دی‌کومارول، فراهمی زیستی متغیری در محدوده 40 تا 60% داشت. این تفاوت‌ها در پارامترهای فارماکوکینتیکی نشان‌دهنده عملکرد پایدارتر وارفارین و وابستگی بیشتر کومارین به شرایط محیطی است. در آزمایش‌های انعقادی، وارفارین زمان پروترومبین (PT) را تا 25±2 ثانیه افزایش داد، در حالی که این مقدار برای کومارین به‌طور متوسط 18±3 ثانیه بود. آزمون زمان نسبی ترومبوپلاستین فعال‌شده (aPTT) نیز نشان داد که وارفارین تأخیری معادل 45±5 ثانیه ایجاد می‌کند، در حالی که کومارین 35±4 ثانیه تأخیر ایجاد کرد. این داده‌ها نشان‌دهنده اثربخشی بالاتر وارفارین در مهار مسیرهای انعقادی است. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که اگرچه وارفارین به دلیل فراهمی زیستی بالا، نیمه‌عمر طولانی و مکانیسم مستقل از فلور میکروبی، به‌عنوان داروی استاندارد در درمان‌های ضدانعقادی شناخته می‌شود، کومارین نیز به‌عنوان یک ترکیب طبیعی پتانسیل قابل توجهی دارد. مقایسه این یافته‌ها با مطالعات پیشین نشان می‌دهد که کومارین می‌تواند به‌ویژه در مناطقی که دسترسی به داروهای مصنوعی محدود است، به‌عنوان جایگزین مؤثری مطرح شود. با این حال، بهینه‌سازی فرمولاسیون و شناسایی عواملی که می‌توانند تبدیل کومارین به دی‌کومارول را تسهیل کنند، ضروری به نظر می‌رسد. این تحقیق با ارائه داده‌های کمی و کیفی جدید، درک بهتری از تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو ترکیب ارائه می‌دهد و مسیرهای بالقوه‌ای برای توسعه درمان‌های ضدانعقادی جدید، مبتنی بر منابع طبیعی، پیشنهاد می‌کند.