کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی زیست‌شناسی گیاهان دارویی

بررسی اثر تیمارهای مختلف بر رنگ کالوس در گیاه دارویی Nepeta crassifolia

نویسندگان :

محمد حسن جعفری صیادی¹ الهام فرزانه²

1- دانشگاه پیام نور 2- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

اکسین،کشت بافت،سیتوکینین،تنظیم کننده رشد گیاهی،کالوس

چکیده :

گونه‌های مختلف جنس نپتا، به طور گسترده‌ای در طب سنتی بسیاری از کشورها به عنوان دارویی ضد تشنج، خلط آور، مدور، ضد آسم، ضد عفونی کننده، ضد سرفه، معرق، تقویت کننده، ضدتب و قاعده آور مورداستفاده قرارمی‌گیرند. مهم ترین ترکیب موجود در اسانس گونه های مختلف نپتا، نپتا لاکتونها می باشند. از اندامهای رویشی گیاه Nepeta crassifolia Boiss. & Buhse و سرشاخه های گلدار در درمان بیماریهای گوارشی استفاده می شود و اسانس آن خاصیت ضد باکتریایی و ضد قارچی دارد. بذور پونه‌سای البرزی از موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور تهیه شد و پس از گذراندن مراحل تیماری، بذور در محیط کشت MS (فاقد تنظیم کننده‌های رشد) کشت گردید. در کشت بافت های گیاهی، اکسین ها هورمون هایی هستند که معمولاً باعث رشد طولی سلول، متورم بافتها، تقسیم سلولی (تشکیل کالوس) و تشکیل ریشه های نابجا، ممانعت از تشکیل شاخه های نابجا و جانبی و غالباً جینن زایی در کشت سوسپانسیون می شوند. سیتوکینین ها عموماً در کشت بافت برای تحریک تقسیم سلولی و در سطح سلولی برای تمایز ساقه های نابجا از کالوس و اندام ها به کارمی روند. این ترکیبات هم چنین با برطرف نمودن چیرگی راس ساقه بر روی برروی جوانه-های کناری برای تکثیر ساقه ها مورد استفاده قرار می گیرند. در گونه مورد بررسی (پونه‌سای البرزی) برای تولید کالوس های سبز رنگ نیازمند به استفاده ی همزمان هورمون های اکسین (2,4-D) و سیتوکینین (BAP) می باشیم با این تفاوت که اکسین (2,4-D) مورد استفاده باید غالبیت بیشتر داشته باشد.